IV. Decretum Bonifacii IX. Pontificis Romani, de expensis Residentiariorum, (fn. 1) Pontificatus anno tertio. 1392.
Bonifacius Episcopus, Servus Servorum Dei, ad perpetuam rei memoriam. Exigit officii
nostri debitum, ac predecessorum nostrorum vestigiis inherentes, deveniente nobis cura gregis
Dominici ex officio pastorali solerter vigilare nos convenit, ut Ecclesiasticarum personarum
mores et actus in melius reformemus, ad quod tanto ferventius indusimur, quanto nobis potestas
super hoc extitit prestantior attributa, ac personis ipsis conspicimus expedire. Sane nobis
nuper venerabilis frater noster Robertus, (fn. 2) Episcopus London, intimavit, et etiam aliorum veredica
relatione cognovimus, quod cum olim idem Episcopus Ecclesiam suam London visitaret, inter
cetera, que corrigenda et emendanda ibidem erant, repererat quod in eadem Ecclesia consuetudo
valde reprehensibilis, que dissuetudo merito dici debet, ab olim inolevit, seu per Decanum dudum
existentem et dilectos filios Capitulum ejusdem Ecclesie statutum fuit; quam quidem consuetudinem, sive quod Statutum, etiam Canonici ejusdem Ecclesie, qui ad Canonicatus et Prebendas
in eadem Ecclesia pro tempore admissi fuerunt, in eadem admissione juramento per eosdem
Decanum et Capitulum ab eis extorto vallarunt, scilicet, ut nullus ipsius Ecclesie Canonicus
prebendatus ad residentiam in dicta Ecclesia faciendam admittatur, seu quovis modo in ipsa
Ecclesia residere, et emolumenta que aliis Canonicis prebendatis residentibus in ipsa Ecclesia
occasione hujusmodi residentie debentur, percipere valeat, nisi in esculentis et poculentis atque
aliis expensis excessivis et superfluis, mille vel saltem octingintas seu septingintas marcas
sterlingorum vel circiter, primo anno sue residentie hujusmodi in Ecclesia predicta expendat vel
consumat, singulis diebus trium quarteriorum anni primi residentie prefate, seu quasi ministros
Chori ejusdem Ecclesie tribus ferculis singulis corum quadruplicitate, seu saltem triplicitate,
diversis et exquisitis generibus cibariorum voluptuose depascendo; ad quas quidem expensas
supportandas non sufficiunt fructus, redditus et proventus pinguioris prebende post duas vel tres
prebendas ipsius Ecclesie, in qua triginta Canonicorum et totidem Prebendarum numerus in ejus
fundatione canonice institutus extitit, et etiam distinctio hujusmodi prebendarum habetur infra
decem annos continuos ex eadem provenientes: quodque, si postquam idem Canonicus, qui
primam residentiam in ipsa Ecclesia et expensas hujusmodi fecit, aliquis ex perpetuis Vicariis
ipsius Ecclesie pro tempore conquerendo, asseruerit quod idem Canonicus in conviviis antedictis
se minus bene habebat juxta consuetudinem antedictam, extune eundem Canonicum oporteat
iterum a capite convivii inchoare et continuare predicta; unde accidit, quod propter hujusmodi
expensas et onera excessiva et importabilia in dicta Ecclesia quinque duntaxat Canonici, ut
dicitur, cum dilecto filio Decano moderne Ecclesie predicte, qui de omnibus ejusdem Ecclesie
Firmis, Maneriis, ut eorum vocabulis utamur, et distributis omnibus quotidianis et aliis emolumentis, que predictis triginta Canonicis, si in ipsa Ecclesia personaliter residerent, occasione
residentie hujusmodi eorundem deberentur, disponunt, immo verius ea dissipant et consumunt pro eorum libito voluntatis, in animarum suarum periculum, divini cultus diminutionem, et perniciosum exemplum plurimorum. Nos igitur attendentes, quod juxta Apostolum
ab omni specie mali sit abstinendum, et etiam quorundam predecessorum nostrorum Romanorum
Pontificum, convivia, pastus, et crapulas superfluas et immoderatas, potissime in personis eisdem
reprobantium et fieri vetantium vestigiis inherentes, cum construant ad Gehennam, et que ut de
aliis malis inde provenientibus taceamus, personas hujusmodi super divinorum obsequiorum
eruditione et conversationis integritate, quibus est decet clarere, perturbant; ac volentes super
premissis, ut etiem idem Episcopus pie motus super hanc nobis humiliter supplicavit, salubriter
providere hujusmodi consuetudinem seu statutum, utpote divinis et Canonicis obviantem seu
obvians preceptis, Authoritate Apostolica ex certa scientia tenore presentium penitus reprobamus,
et eam seu illud, quatenus de facto processit, seu hactenus observata seu observatum extitit, ut
prefertur, revocamus; et ne de cetero in eadem Ecclesia, seu per Decanum pro tempore ejusdem
Ecclesie ac hujusmodi Capitulum observetur, prohibemus. Immo eadem Authoritate statuimus,
ut Canonici in eadem Ecclesia ad aliquas Canonicatus et Prebendas forsan jam recepti vel installati in ipsa Ecclesia per Decanum et Capitulum antedictos, qui hujusmodi consuetudinem seu
Statutum se observare velle jurarunt, et convivia ipsa per tempora predicta non fecerunt, ea facere
minime teneantur, nec ad id a quoquam valcant coartari. Et etiam cum eis super hujusmodi
juramentis, que forsan prestiterunt, super observatione consuetudinis vel Statuti hujusmodi
authoritate predicta ad cautelam dispensamus, ac volumus, quod omnes et singuli Canonici, quos
de cetero in ipsa Ecclesia ad certas Canonicatus et Prebendas recipi contigerit, tale juramentum
prestare et convivia ipsi facere non debeant; nec etiam ad id ab eisdem Decano et Capitulo pro
tempore possint, quovis quesito colore, compelli. Quodque tam recepti quam recipiendi Canonici
antedicti pro tempore in dicta Ecclesia London residere, fructusque, redditus, et proventus, ac
omnia et singula emolumenta, etiam distributiones hujusmodi, sive maneria, sive firme existunt,
seu aliis quibuscunque nominibus nuncupentur, integre percipere et habere annis singulis, dum
in ipsa Ecclesia residebunt, ac inibi servierint in Divinis juxta ipsius Ecclesie Statuta et Consuetudines laudabiles libere percipere possint et debeant, prout quilibet dictorum quinque
Canonicorum, qui nunc, ut dicitur, resident, ut prefertur, nunc percipiunt in Ecclesia memorata.
Cumque etiam rationi sit consonum, ut qui rerum commoda complectuntur, onera partim supportent earundem, eidem Statuto adjicimus et decernimus, quod tam predicti recepti, qui hactenus
dicta convivia juxta hujusmodi Consuetudinem aut Statutum non fecerunt, quam etiam recipiendi
et installandi Canonici pro tempore in Ecclesia memorata, loco expensarum hujusmodi, quas
juxta hujusmodi Consuetudinem seu Statutum in conviviis haberent expendere antedictis, pro
conservatione ejusdem Ecclesie, ac augmento et melioratione librorum, ornamentorum et paramentorum ad divinum cultum in eadem deputatorum, seu in ministris ad hujusmodi cultum
solennius in eadem Ecclesia peragendum, et aliis piis usibus et utilitatibus dicte Ecclesie expendendis, infra primum annum residentie eorundem in Ecclesia memorata, tricentas marcas sterlingorum efficaciter solvere teneantur, et non ultra, nisi sponte plus conferre voluerint seu expendere,
juxta eorundem status decentiam, per eos ante omnia Episcopi London pro tempore existentis super
hoc petita licentia et obtenta, predictis seu aliis dicte Ecclesie ac Apostolicis seu Provincialibus
vel Synodalibus Constitutionibus, Statutis, et Consuetudinibus, ac aliis contrariis etiam juramento,
confirmacione Apostolica vel quacunque firmitate alia roboratis, non obstantibus quibuscunque.
Et insuper, eidem Episcopo pro tempore existenti in virtute sancte obedientie et sub excommunicationis pena, quam alias ipsum incurrere volumus, ipsi precipimus et mandamus, ut presentem
constitutionem nostram et omnia in presentibus nostris literis contenta et expressa per Decanum et
Capitulum pro tempore antedictos inviolabiliter observari faciat et procuret. Nulli ergo homini
liceat hanc paginam nostrorum reprobationis, revocationis, prohibitionis, statuti, dispensationis,
constitutionis, precepti, mandati et voluntatis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis
autem hoc attemptare presumserit, indignationem Omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli
Apostolorum ejus se noverit incursurum. Datum Rome, apud Sanctum Petrum, Id. Julii, Pontificatus nostri anno tertio.